SEO uchun sayt tuzilmasi: klik chuqurligi va bo‘limlar ierarxiyasi
Chuqur4 daqInnovialabs tahririyati
Qisqacha
Bosh sahifadan ko‘p klik uzoqlikdagi sahifalar kamroq skanerlanadi va kamroq ichki vazn oladi, shuning uchun katta saytlarda muhim sahifalarni xablar, kategoriya havolalari va to‘g‘ri paginatsiya orqali 3-4 klik ichida saqlang.
Klik chuqurligi nega muhim
Klik chuqurligi (click depth) — bosh sahifadan ichki havolalar orqali sahifaga yetib borish uchun kerak bo‘ladigan eng kam kliklar soni. Bu URL’dagi papkalar soni emas: /blog/seo/guide sahifasi, agar bosh sahifada unga havola bo‘lsa, bir klik uzoqlikda bo‘lishi mumkin.
Katta saytlarda chuqurlik ikki narsaga ta’sir qiladi:
- Skanerlash. Qidiruv robotlari sahifalarni havolalar orqali topadi. Sahifa qanchalik chuqur bo‘lsa, odatda shunchalik kech va kam topiladi hamda qayta tekshiriladi — ayniqsa URL’lar minglab bo‘lsa va robot resurslari butun saytga taqsimlansa.
- Vazn taqsimoti. Ichki havolalar vazn uzatadi. Eng ko‘p tashqi havolalarni odatda bosh sahifa oladi va har bir darajada keyingi sahifaga borgan sari kamroq yetib boradi. 7-chuqurlikdagi sahifa 2-chuqurlikdagiga nisbatan juda kichik ulush oladi.
Amaliy mo‘ljal: muhim tijoriy va kontent sahifalari bosh sahifadan 3-4 klikdan chuqur bo‘lmasin. Bu qidiruv tizimlarining talabi emas, ishchi qoida, ammo u indeksatsiyaning sog‘lomroq bo‘lishi bilan barqaror bog‘liq.
Chuqurlikni krauler bilan qanday o‘lchash
Har qanday krauler (Screaming Frog, Sitebulb, Netpeak Spider va o‘xshashlari) «Crawl depth» yoki «Level» ustunini ko‘rsatadi. Ish tartibi:
- Skanerlashni sitemap’dan emas, bosh sahifadan boshlang — shunda chuqurlik real havolalarni aks ettiradi.
- Faqat foydalanuvchi va robotlarga ko‘rinadigan havolalarni hisobga oling: robots.txt’da yopilganlarni aylanib chiqmang, real manzara kerak bo‘lsa
nofollow’ni inobatga oling. - URL’larni chuqurlik, indekslanish holati va kiruvchi havolalar soni bilan eksport qiling.
- Shablonlar bo‘yicha guruhlang (kategoriya, mahsulot, maqola, teg) va taqsimot tuzing: har bir darajada nechta sahifa bor.
- Search Console bilan solishtiring: chuqur URL’lar ko‘pincha «Skanerlangan, lekin hali indekslanmagan» va «Topilgan, indekslanmagan» hisobotlariga tushadi.
Alohida ravishda sitemap’dagi barcha URL’lar bo‘yicha ro‘yxat rejimida skanerlang. Sayt xaritasida bor, lekin havolalar bo‘yicha aylanishda topilmagan manzillar — yetim sahifalar: havolalar bo‘ylab yuruvchi robot uchun ularning chuqurligi cheksiz.
Katta chuqurlikning odatiy sabablari
| Sabab | Belgisi | Yechim |
|---|---|---|
| Uzun ketma-ket paginatsiya | Kategoriyaning 40-sahifasidagi mahsulotlar 40+ klik uzoqlikda | Sahifada ko‘proq mahsulot, ko‘proq quyi kategoriya, sahifa oraliqlariga havolalar |
| Chuqur katalog daraxti | Bosh > Katalog > Bo‘lim > Guruh > Quyi guruh > Mahsulot | Darajalarni qisqartirish, asosiy quyi kategoriyalarni menyu yoki xablarga chiqarish |
| Blog faqat sana bo‘yicha saralangan | Eski maqolalar arxiv oxiriga ketib qoladi | Mavzuli xablar, «o‘xshash maqolalar» bloklari, to‘plamlar |
| Kontent faqat qidiruv yoki JS-vidjetlar orqali | Sahifalar faqat ichki qidiruvda topiladi | HTML’da oddiy <a href> havolalar |
| Yetim sahifalar | Sitemap’da bor, ichki havola yo‘q | Tegishli bo‘limlardan havola qo‘yish yoki o‘chirish |
Katta sayt tuzilmasini qanday qayta qurish
1. Ierarxiyani keng va sayoz qiling. Ko‘p ichma-ich darajalar o‘rniga har bir darajada ko‘proq kategoriya bo‘lsin. Bosh sahifa bo‘limlarga, bo‘limlar quyi kategoriyalarga, ular esa yakuniy sahifalarga olib boradi. Ko‘pchilik kataloglarga uch-to‘rt daraja yetadi.
2. Xablar yarating. Xab — mavzu yoki niyat atrofidagi sahifa (masalan, «Texnik SEO»), u tegishli barcha maqola yoki mahsulotlarga havola beradi. Xablarga asosiy menyu yoki futerdan havola qo‘ying: har bir xab o‘nlab sahifalarni birdaniga bir necha darajaga ko‘taradi.
3. Paginatsiyani tuzating. Paginatsiya sahifalarida o‘ziga ishora qiluvchi canonical, indekslanuvchanlik hamda faqat «Keyingi» emas, oldindagi bir nechta sahifaga va oxirgisiga havolalar bo‘lsin. Juda uzun ro‘yxatlarni quyi kategoriyalar yoki atributlar bo‘yicha bo‘lgan ma’qul.
4. Kontekstli havolalar qo‘shing. Matn ichidagi havolalar va «mavzu bo‘yicha» bloklari sahifalarni gorizontal bog‘laydi va qo‘shnilar orasidagi yo‘lni qisqartiradi. Ankorlar maqsadli sahifani tasvirlasin.
5. Navigatsiyani skanerlanadigan qiling. Mega-menyu va «non uvoqlari» (breadcrumbs) oddiy HTML havolalar bo‘lishi kerak. Breadcrumbs har bir sahifaga ierarxiya bo‘ylab yuqoriga havola ham beradi.
6. URL’ni ierarxiyaga moslang, lekin bunga berilib ketmang. /services/web/ kabi tushunarli manzillar odamlar va hisobotlar uchun qulay. Ishlayotgan saytda URL’ni o‘zgartirish 301-redirektlarni talab qiladi va xavf tug‘diradi, shuning uchun avval ichki havolalarni yaxshilang, manzillarni esa faqat jiddiy sabab bo‘lsa o‘zgartiring.
Ko‘p uchraydigan xatolar
- XML sayt xaritasini ichki havolalar o‘rnini bosuvchi deb hisoblash. Sitemap topishga yordam beradi, lekin vazn uzatmaydi.
- Bosh sahifadan hamma narsaga havola qo‘yish. Yuzlab havolalar har birining vaznini kamaytiradi va navigatsiyani foydasiz qiladi.
- Kategoriya havolalarini
nofollowyokihrefsiz JS-ishlovchilar ortiga yashirish. - Chuqurlikni bosh sahifadan emas, sitemap skanerlashi bo‘yicha o‘lchash.
- Redirektlar xaritasi va «oldin»/«keyin» skanerlashlarini solishtirmasdan tuzilmani qayta qurish.