Aqlli sug‘orish: IoT tuproq datchiklari va avtomatik sug‘orish

Bu qanday ishlaydi

Oddiy sug‘orish jadval bo‘yicha bo‘ladi: o‘simlikka suv kerakmi yoki yo‘qmi, klapan belgilangan vaqtga ochiladi. Aqlli sug‘orish ma’lumotlar asosida qaror qiladi:

1. Tuproqdagi datchiklar ildiz chuqurligida namlikni o‘lchaydi.
2. Ma’lumotlar simsiz aloqa orqali shlyuzga va bulutli yoki lokal tizimga boradi.
3. Tizim namlikni ekin uchun chegaralar bilan solishtiradi va ob-havo prognozini hisobga oladi.
4. Kontroller kerakli zona klapanlarini ochadi va nasosni ishga tushiradi.
5. Sarf o‘lchagich har bir zonaga qancha suv ketganini yozadi.

Operator hammasini veb-panel yoki mobil ilovada ko‘radi va qo‘lda aralasha oladi.

Tuproq namligi datchiklari

Amaliy qoidalar:

• datchiklarni ikki-uch chuqurlikda o‘rnating: ildizlarning faol zonasida va undan pastda, suv chuqurga ketmayotganini ko‘rish uchun;
• dala cheti yoki pastqamlikni emas, zona uchun tipik joylarni tanlang;
• tomchilatib sug‘orishda datchik tomizgich yoniga, namlanish zonasiga qo‘yiladi;
• tuproq turingizga kalibrlang, aks holda mutlaq qiymatlar noaniq bo‘ladi.

Kontrollerlar va tomchilatib sug‘orishni avtomatlashtirish

Tomchilatib sug‘orish tizimi avtomatlashtirish uchun eng yaxshi nomzod, chunki suv zonalar bo‘yicha aniq beriladi. Kerak bo‘ladi:

• har bir sug‘orish zonasi uchun elektromagnit klapanlar;
• simsiz modulli yoki klapanlarga simli ulangan kontroller;
• nasosni boshqarish va bosimni nazorat qilish;
• magistralda yoki zonalar bo‘yicha sarf o‘lchagichlar;
• kerak bo‘lsa fertigatsiya — o‘g‘itni suv bilan birga dozalash.

Sug‘orish mantig‘i oddiy bo‘lishi mumkin:

if soil_moisture < lower_threshold and rain_forecast_mm < rain_skip_mm:
    open_valve(zone, duration=calc_duration(zone))
elif soil_moisture > upper_threshold:
    close_valve(zone)

Chegaralarni agronom har bir ekin va rivojlanish fazasi uchun belgilaydi. Himoyani ko‘zda tutish muhim: klapanning maksimal ishlash vaqti, bosim tushganda yoki suv oqib ketganda avariya to‘xtatish, qo‘lda boshqarish rejimi.

Ob-havo ma’lumotlari

Tuproq namligi joriy holatni, ob-havo esa keladigan narsani ko‘rsatadi. Foydali ma’lumotlar:

• yog‘ingarchilik prognozi — yomg‘irdan oldin sug‘orishni o‘tkazib yuborish;
• evapotranspiratsiya (ET) — dala va o‘simliklardan qancha suv bug‘lanishi; u harorat, havo namligi, shamol va quyosh radiatsiyasi bo‘yicha hisoblanadi, uslubi FAO-56 qo‘llanmasida tasvirlangan;
• sovuq va issiq — sug‘orish rejimini o‘zgartirish.

Manba — xo‘jalikdagi o‘z meteostansiyangiz yoki ob-havo API’si. O‘z stansiyangiz dala mikroiqlimini aniqroq aks ettiradi.

Dalada aloqa

Asosiy amaliy muammo — rozetka yo‘q va mobil tarmoq ko‘pincha kuchsiz bo‘lgan daladan ma’lumot uzatish.

Odatda datchiklar batareyada ishlaydi va har bir necha daqiqada ma’lumot yuboradi, shlyuz va kontroller esa tarmoqdan yoki akkumulyatorli quyosh panelidan quvvat oladi. Xarid qilishdan oldin qamrovni aynan dalada tekshiring.

Suv tejamini qanday hisoblash

Sarf hisobisiz tejam faqat taxmin bo‘lib qoladi. Hisoblash tartibi:

1. Sarf o‘lchagichlar o‘rnating va bazaviy mavsumni qayd eting: avvalgi rejimda har bir zonaga qancha suv ketgan.
2. Aqlli sug‘orishdagi mavsum bilan solishtiring: tejam = bazaviy hajm − yangi hajm.
3. Turli maydondagi zonalarni solishtirish uchun gektarga kub metrga keltiring.
4. Ob-havoni hisobga oling: issiq yil va salqin yilni to‘g‘ridan-to‘g‘ri solishtirish noto‘g‘ri. Evapotranspiratsiyaga normallashtirish yordam beradi.
5. Suv mahsuldorligini ham hisoblang — kub metr suvga hosil. Hosil tushib, suv tejalsa, bu foyda emas.
6. Bilvosita ta’sirlarni qo‘shing: nasoslar elektr energiyasi, fertigatsiyadagi o‘g‘it, mehnat.

Eng ishonchli usul — bir mavsumda ikkita o‘xshash zonani solishtirish: biri avtomatikada, ikkinchisi avvalgi rejimda.

Ko‘p uchraydigan xatolar

• Katta bir xil bo‘lmagan dalaga bitta datchik.
• Datchiklarni kalibrlash va ularga xizmat ko‘rsatishning yo‘qligi.
• Klapanning ochiq holatda qotib qolishidan himoya yo‘q.
• Sarf o‘lchagichlar yo‘q — natijani tasdiqlashga hech narsa yo‘q.