Sayt yoki ilovaga OneID orqali kirishni qanday ulash mumkin

OneID orqali kirish qanday ishlaydi

OneID — O‘zbekistonning yagona identifikatsiya tizimi: davlat xizmatlari va unga ulangan xususiy servislar uchun bitta akkaunt. Siz uchun bu foydalanuvchining tasdiqlangan shaxsini pasportni o‘zingiz tekshirmasdan olish usuli.

Sxema OAuth 2.0 Authorization Code ga o‘xshaydi:

1. Foydalanuvchi saytingizda «OneID orqali kirish» tugmasini bosadi.
2. Siz uni mijoz identifikatori, qaytish manzili, so‘ralayotgan ma’lumotlar (scope) va state parametri bilan OneID sahifasiga yo‘naltirasiz.
3. Foydalanuvchi OneID ga kiradi (login va parol, ERI yoki boshqa usul) va ma’lumot uzatishni tasdiqlaydi.
4. OneID uni bir martalik kod bilan sizning redirect_uri manzilingizga qaytaradi.
5. Sizning serveringiz mijoz siri yordamida kodni access token ga almashtiradi.
6. Token orqali server foydalanuvchi ma’lumotlarini so‘raydi va akkaunt yaratadi yoki topadi.

Brauzer -> saytingiz -> OneID (kirish) -> redirect_uri?code=...&state=...
serveringiz -> OneID: code + client_secret -> access_token
serveringiz -> OneID: access_token -> foydalanuvchi ma’lumotlari

Aniq manzillar, parametr nomlari va grant_type qiymatlarini ulanishdan keyin operator beradigan hujjatlardan oling: ular standart OAuth dan farq qilishi mumkin.

Ulanish uchun nima kerak

• Yuridik shaxs yoki davlat tashkiloti — jismoniy shaxslarga odatda ruxsat berilmaydi.
• OneID operatoriga ariza: servis tavsifi, ma’lumotlarni qayta ishlash maqsadi va kerakli maydonlar ro‘yxati.
• Mijozingiz uchun ro‘yxatdan o‘tkaziladigan domen va qaytish manzili.
• Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risidagi qonunga rioya: maxfiylik siyosati, foydalanuvchi roziligi, O‘zbekiston fuqarolari ma’lumotlarini respublika hududidagi serverlarda saqlash.
• Operator taqdim etsa, test muhiti — integratsiyani haqiqiy akkauntlarda emas, o‘sha yerda sozlang.

Faqat haqiqatan kerak bo‘lgan maydonlarni so‘rang. Scope qanchalik keng bo‘lsa, kelishuvda savollar va saqlash uchun javobgarlik shunchalik ko‘p.

Qanday ma’lumotlar olasiz

Tarkib kelishilgan ruxsat va foydalanuvchi turiga bog‘liq. Odatda:

Bog‘lash kaliti sifatida telefon yoki e-mail emas, JShShIR yoki doimiy OneID identifikatoridan foydalaning: kontaktlar o‘zgaradi.

Integratsiya xavfsizligi

• Mijoz siri faqat serverda. Uni mobil ilova yoki frontendga hech qachon joylamang. Mobil ilova kirishni tizim brauzerida ochadi, kod almashinuvini esa backend bajaradi.
• state ni tekshiring. Tasodifiy qiymat yarating, sessiyada saqlang va qaytishda solishtiring — bu CSRF dan himoya.
• Qat’iy redirect_uri. Faqat HTTPS va faqat oldindan ro‘yxatdan o‘tgan manzillar.
• Kod bir martalik va qisqa muddatli. Darhol almashtiring va logga yozmang.
• Access token ni keragidan ortiq saqlamang. Ma’lumot olingach, foydalanuvchiga o‘z sessiyangizni bering.
• Shifrlash va ruxsatlar. Pasport ma’lumotlarini shifrlangan holda, rollar bo‘yicha ruxsat va harakatlar jurnali bilan saqlang.
• Chiqish. Servisingizdan chiqish OneID sessiyasini ham yakunlaydimi — hal qiling va foydalanuvchiga ayting.

Zaxira kirish usullari

OneID ishlamay qolishi mumkin, ba’zi foydalanuvchilarning esa akkaunti yo‘q. Shuning uchun:

• asosiy funksiyalar uchun telefon va SMS-kod yoki e-mail orqali kirishni qoldiring;
• dublikatlar bo‘lmasligi uchun OneID ni mavjud akkauntga bog‘lash imkonini bering;
• tasdiqlangan shaxs kerak bo‘lgan funksiyalarni OneID orqali kirgandan keyin oching, qolganini esa usiz;
• OneID xatosida bo‘sh sahifa emas, tushunarli xabar va qayta urinish tugmasini ko‘rsating.

Ko‘p uchraydigan xatolar

• Kodni tokenga brauzer yoki ilovaning o‘zida, ichiga joylangan sir bilan almashtirish.
• Telefon bo‘yicha bog‘lash sababli har kirishda yangi akkaunt yaratish.
• Barcha mavjud maydonlarni «har ehtimolga qarshi» so‘rash.
• Monitoring yo‘qligi: integratsiya buzilganini foydalanuvchilardan bilishadi.