APK va AAB: Android ilova formatlari o‘rtasidagi farq

Qisqa javob

• APK (Android Package) — o‘rnatishga tayyor fayl. Uni telefonga nusxalab, o‘rnatish mumkin.
• AAB (Android App Bundle) — nashr formati. Uni qurilmaga o‘rnatib bo‘lmaydi: Google Play AAB’ni olib, undan aniq telefon uchun optimallashtirilgan split APK to‘plamini yaratadi.

Google Play’da yangi ilovalar faqat AAB formatida nashr qilinadi. APK do‘kondan tashqari o‘rnatish, ichki testlash va ayrim boshqa do‘konlar uchun kerak bo‘lib qoladi.

APK ichida nima bor

APK — standart tuzilishga ega ZIP-arxiv:

• AndroidManifest.xml — binar ko‘rinishdagi manifest: paket, ruxsatlar, komponentlar;
• classes.dex — ilovaning kompilyatsiya qilingan kodi;
• resources.arsc va res/ papkasi — resurslar: satrlar, maketlar, rasmlar;
• assets/ — ilova o‘zgarishsiz o‘qiydigan ixtiyoriy fayllar;
• lib/<abi>/ — protsessor arxitekturalari uchun nativ kutubxonalar;
• META-INF/ va imzo bloki — dasturchi imzosi haqidagi ma’lumotlar.

Klassik universal APK’ning muammosi shundaki, unda hammasi birga: barcha arxitekturalar uchun kutubxonalar, barcha ekran zichliklari uchun rasmlar, barcha tillardagi satrlar. Foydalanuvchi qurilmasiga hech qachon kerak bo‘lmaydigan narsalarni yuklab oladi.

AAB ichida nima bor

AAB ham ZIP-arxiv, lekin modullar bo‘yicha tuzilgan:

• base/ — manifest, kod (dex/), resurslar, lib/ va assets/ bilan asosiy modul;
• ilova qismlarga bo‘lingan bo‘lsa, feature-modullar papkalari;
• BundleConfig.pb va yig‘ish metama’lumotlari.

AAB ichida yakuniy qurilmalar uchun imzo yo‘q — uni Google Play APK yaratishda qo‘shadi.

Split APK yuklashni qanday kamaytiradi

Google Play AAB’dan asosiy APK va konfiguratsion splitlar yig‘adi:

Qurilma asosiy APK’ni va faqat o‘ziga mos splitlarni oladi. Bundan tashqari Play Feature Delivery (talab bo‘yicha yuklanadigan modullar) va Play Asset Delivery (o‘yinlarning katta resurslari) ishlatilishi mumkin.

Imzo qanday ishlaydi

Har bir APK imzolangan bo‘lishi kerak, aks holda Android uni o‘rnatmaydi. Yangilanish faqat imzosi o‘rnatilgan versiya imzosiga mos kelsa qabul qilinadi.

AAB bilan Play App Signing majburiy va kalitlar ikkita bo‘ladi:

• upload key — u bilan AAB’ni Play Console’ga yuklashdan oldin imzolaysiz;
• app signing key — uni Google saqlaydi va foydalanuvchilar oladigan APK’larni u bilan imzolaydi.

Afzalligi: upload key yo‘qolsa yoki oshkor bo‘lsa, uni Play Console orqali tiklash mumkin, ilova imzo kaliti esa xavfsiz qoladi.

Muhim jihat: agar ilovani Google Play’dan tashqarida ham tarqatsangiz, imzolar mos kelmasligi mumkin va foydalanuvchi boshqa manbadan o‘rnatilgan versiya ustidan yangilay olmaydi. Play App Signing’ni ulashda hamma joyda bitta kalitdan foydalanish uchun o‘z imzo kalitingizni yuklash mumkin.

Ikkala formatni qanday yig‘ish

# Google Play uchun AAB
./gradlew bundleRelease

# To‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘rnatish va testlar uchun APK
./gradlew assembleRelease

# AAB’ni lokal tekshirish: ulangan qurilma uchun APK yig‘ish va o‘rnatish
java -jar bundletool.jar build-apks --bundle=app-release.aab --output=app.apks --connected-device
java -jar bundletool.jar install-apks --apks=app.apks

Flutter’da shunga o‘xshash buyruqlar — flutter build appbundle va flutter build apk. Batafsil ma’lumot Android App Bundle hujjatlarida.

Ko‘p uchraydigan xatolar

• Keystore faqat dasturchi noutbukida saqlanadi. Zaxira nusxa kerak, parollar esa kompaniya parol menejerida bo‘lishi lozim.
• AAB testerlarga to‘g‘ridan-to‘g‘ri yuboriladi. U o‘rnatilmaydi — Play Console’dagi ichki testlash yoki universal APK’dan foydalaning.
• AAB hajmi yuklash hajmi deb qabul qilinadi. Foydalanuvchilar uchun real hajmni Play Console’dagi ilova hajmi hisobotida ko‘ring.
• Kalitlar va parollar repozitoriyga tushadi. Ularni build.gradle’da emas, CI sirlarida saqlang.